Solvent erituvchi

Solvent — lak-bo‘yoq materiallarini suyultirish, yuzalarni yog‘sizlantirish va uskunalarni tozalash uchun qo‘llaniladigan neft asosidagi kimyoviy mahsulotdir. U sanoatda ham, maishiy sohada ham ishlatiladi.

Solvent tarkiban aromatik va to‘yinmagan siklik uglevodorodlar aralashmasidan iborat bo‘lib, naften va parafinlar miqdori juda kam. Shaffof, o‘ziga xos hidli suyuqlik bo‘lib, rangsiz yoki sarg‘ish tusga ega bo‘lishi mumkin. GOST talablari bo‘yicha oliy va birinchi navlarda ishlab chiqariladi.

Turlari

Solvent ikki usulda olinadi:

• neft fraksiyalarini piroliz qilish (neft solventi);

• toshko‘mirni koks qilish (toshko‘mir solventi).

Neft solventining xususiyatlari:

• Tarkibi: aromatik uglevodorodlar

• Rangi: shaffof

• Zichligi: kamida 0,861 g/sm³ (20 °C da)

• Qaynash harorati: 150 °C dan boshlab

• Oltingugurt miqdori: 0,021 % dan ko‘p emas

• Reaksiya: neytral

Toshko‘mir solventining xususiyatlari:

• Tarkibi: benzol fraksiyasi asosidagi aromatik uglevodorodlar

• Rangi: shaffof yoki och sariq

• Zichligi: kamida 864 kg/m³ (20 °C da)

• Oltingugurt: 0,005 % dan ko‘p emas

• Qaynash harorati: 125 °C dan boshlab

• Reaksiya: neytral

Qo‘llanilishi

• Qurilish — alkid va moyli bo‘yoqlarni olib tashlash va suyultirish

• Mashinasozlik — detallarni yuvish

• Poligrafiya — bo‘yoq barqarorligini oshirish

• Kimyo sanoati — erituvchilar va yog‘sizlantiruvchilar ishlab chiqarish

• Maishiy soha — yuzalarni tozalash

Afzalliklari

• Keng qo‘llanilish sohasi

• Arzon narx

• Yuqori samaradorlik

Kamchiliklari va xavfsizlik

Solvent zaharli va yonuvchan modda hisoblanadi.
Ish paytida:

• teri va ko‘z bilan kontaktdan saqlanish;

• olov manbalaridan uzoq saqlash;

• yaxshi shamollatish ta’minlash;

• uchqun chiqarmaydigan asboblardan foydalanish zarur.

Yong‘in paytida suv bilan o‘chirish mumkin emas — qum yoki maxsus vositalar qo‘llaniladi. Saqlash muddati — 2 yilgacha.

O‘rnini bosuvchi vosita

Ko‘pincha uayt-spirit bilan almashtiriladi. Biroq solvent tezroq bug‘lanadi va eritish qobiliyati yuqoriroq hisoblanadi.