Mashina va uskunalarni baholash

Mashina va uskunalarni baholash

Mashina va uskunalar bozori tuzilmasi juda xilma-xildir. Ushbu bozor ko‘chmas mulk va boshqa obyektlar bozoriga nisbatan ancha dinamik hisoblanadi. Bu esa sanoat ishlab chiqarishi ehtiyojlari va sharoitlari rivojlanib borishi bilan mashinasozlik mahsulotlari assortimenti tez-tez yangilanib turishi bilan izohlanadi.

Mashina va uskunalarni mustaqil baholash — bu baholovchining kompyuterlar, texnologik majmualar va oqim liniyalari, kuch agregatlari, ofis texnikasi, mebel, ofis jihozlari, asbob-uskunalar, maishiy buyumlar va boshqa ko‘chma mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarning turli qiymatlari bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosasidir.

Mashina va uskunalar qiymatini baholash odatda quyidagi holatlarda zarur bo‘ladi:

• oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirishda qaror qabul qilish;

• uzoq muddatli ijara, lizing yoki ishonchli boshqaruvga topshirish;

• ustav kapitaliga hissa sifatida rasmiylashtirish;

• mulkni tashkilot balansiga qo‘yish;

• korxonaning ko‘chma mulkini sug‘urtalash;

• korxonani bankrotlik yoki tugatish jarayonida;

• qayta baholash jarayonida aktivlarning real qiymatini aniqlash;

• zarar miqdorini aniqlash;

• asosiy vositalarni hisobdan chiqarish;

• kredit olish;

• merosni rasmiylashtirish;

• sudlarda mulkiy nizolarni ko‘rib chiqish;

• investitsiya qarorlarini qabul qilish va ustav kapitaliga hissa qo‘shish;

• korxonani qayta tashkil etish va boshqalar.

Mashina va uskunalarni baholash boshqa mulk turlarini baholashdan obyektlarning xilma-xilligi bilan farq qiladi. Uskunalarni baholash texnik jihatdan murakkab jarayondir. Mashina va uskunalar qiymatini aniq va ilmiy asosda baholashni faqat ushbu sohada katta tajriba va malakaga ega baholash kompaniyalari mutaxassislari amalga oshira oladi.

Baholashning asosiy maqsadi — ma’lum bir sanaga aniq qiymat turini hisoblashdir. Mashina va uskunalarni baholashda uchta asosiy yondashuv qo‘llaniladi: taqqoslash, xarajat va daromad yondashuvi.

Taqqoslash yondashuvi — baholanayotgan obyektni narxlari ma’lum bo‘lgan o‘xshash obyektlar bilan solishtirishga asoslangan usullar majmui.

Xarajat yondashuvi — obyektni tiklash yoki o‘rnini bosish uchun zarur bo‘lgan xarajatlarni, eskirishni hisobga olgan holda aniqlashga asoslangan usullar majmui. Tiklash qiymati deganda obyektni dastlabki holatda qayta yaratish, o‘rnatish va sozlash xarajatlari tushuniladi. Ushbu yondashuv noyob, maxsus va seriyali bo‘lmagan uskunalarni baholash uchun eng mos keladi.

Daromad yondashuvi — uskunadan kutilayotgan daromadni aniqlashga asoslangan usullar majmui. Foydalanish davri uchun umumiy daromadni hisoblashda turli davrlardagi xarajat va natijalarni boshlang‘ich vaqt nuqtasiga keltirish usullari qo‘llaniladi.

Biz mashina va uskunalarni baholash sohasidagi ko‘p yillik tajribamiz barcha qo‘yilgan vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish imkonini berishiga ishonamiz.